Dobrodošli na Sott.net
Uto, 24 Stu 2020
Svijet za ljude koji misle

Tajna povijest
Karta

War Whore

Pravi početak Drugog svetskog rata je bio na Dalekom istoku

ww2 japanese army

Japanski vojnici tokom bitke
Višemesečna bitka na granici Sovjetskog Saveza, Mongolije i države Mančuko, marionetske tvorevine na teritoriji Mandžurije kojom je po svom nahođenju upravljala Japanska carska vojska, iako odsutna iz evropskih udžbenika i prilično nepoznata van istočne Azije, zapravo je imala veliki uticaj na otpočinjanje i, posredno, tok Drugog svetskog rata na "starom kontinentu". Tu bitku pojedini istoričari čak smatraju i pravim početkom, ili bar delom, najvećeg oružanog sukoba u istoriji čovečanstva.

U junu 1939. godine nad Evropom su se već nadvili gusti, tmurni oblaci novog velikog rata. I dok je hitlerovska Nemačka ostvarila pripajanje Austrije i okupaciju i podelu Čehoslovačke bez ispaljenog metka, u istočnoj Aziji, gde je 1931. Japan okupirao prostranu kinesku oblast Mandžuriju na severu i počev od 1937. godine zauzeo veća priobalna naselja u centralnoj i južnoj Kini uz povremene prodore dublje u unutrašnjost, žrtve su se već brojale u stotinama hiljada.

Mandžuriju je pod kontrolom držala zloglasna Kvantunška armija, formacija Japanske carske vojske osnovana po završetku Prvog svetskog rata, koja je bez znanja državnog vrha u Tokiju 1931. u kineskom gradu Mukden inscenirala napad na železničku prugu nad kojom je Japan imao koncesiju i isti iskoristila kao izgovor za okupaciju Mandžurije.

Ta regija je svojim velikim prostranstvom i plodnom zemljom snažno privlačila japanske nacionaliste kao žitnica i izvorište sirovina poput uglja, gvožđa i drvne građe.

Zahvaljujući zauzimanju Mandžurije Japan je iznenada dobio više hiljada kilometara dugu kopnenu granicu sa Sovjetskim Savezom i Mongolijom, koja je tada bila pod jakim vojnopolitičkim i ekonomskim uticajem Moskve.

Ta granica, međutim, nije bila precizno definisana i ambicioznoj i agresivnoj Kvantunškoj armiji, čija je komanda sanjala o zauzimanju istočnog Sibira, pružala je obilje prilika da kroz provokacije i čarke ispipa puls SSSR-a, koji početkom tridesetih godina nije imao dovoljno vojnih efektiva na Dalekom istoku da se suprotstavi japanskom prodoru u severnu Kinu.

Ipak, rastuća japanska pretnja navela je vlasti u Moskvi da ulože više novca i napora u jačanje odbrane uz granicu sa Kinom i u svoje prisustvo u Mongoliji.

Kada su u maju 1939. izbile borbe između mongolskih jedinica i Kvantunške armije u prostoru između reke Halhin Gol, koju su japanski okupatori i njihovi kineski podanici smatrali granicom između Kine i Mongolije, i petnaestak kilometara udaljenog sela Nomohan, koji su Ulan Bator i Moskva smatrali državnom međom, Staljin je odlučio da stane na put ambicijama Kvantunške armije, s kojom je Crvena armija u drugoj polovini tridesetih već imala nekoliko oružanih okršaja.

Početkom juna 1939. na čelo sovjetskih snaga postavljen je komandant korpusa Georgij Konstantinovič Žukov, koji je ojačao i organizovao sovjetske snage u rejonu i u avgustu komandovao odlučujućom bitkom u kojoj su japanske jedinice podržane kineskim regrutima odbačene sa Halhin Gola.

Ta vojna operacija, u kojoj je ukupno angažovano oko 100.000 ljudi, u Sovjetskom Savezu i Mongoliji je poznata kao bitka na Halhin Golu, a u Japanu kao Nomonhanski incident. U njoj je, po konzervativnim procenama, na obe strane poginulo po oko 10.000 ljudi.

I mada mnogi vojni istoričari procenjuju da je Sovjetski Savez imao više ranjenih i teže gubitke u tehnici, kao što su tenkovi i avioni, bitka se doživljava kao jasna pobeda Crvene armije pošto je stavila tačku na oružane provokacije Kvantunške armije i japanske pretenzije prema sovjetskom Dalekom istoku i Mongoliji.

Eiffel Tower

Fulkaneli: Alhemijska boravišta i hermetička simbolika u Svetoj umetnosti i ezoteriji

Notre-Dame de Paris

Notr Dam
Odlomak iz knjige "Alhemijska boravišta i hermetička simbolika u Svetoj umetnosti i ezoteriji: Veledela (I-II)" autora koji je pisao pod pseudonimom Fulkaneli, jednog od najpoznatijih alhemičara 20. veka.
Paradoksalan po svojim ispoljavanjima, zbunjujući po znacima, srednji vek mudrosti svojih obožavalaca predlaže rešenje kroz jedinstvenu protivrečnost. Kako pomiriti nepomirljivo? Kako uskladiti svedočanstvo istorijskih činjenica sa svedočanstvom srednjovekovnih dela? Letopisci nam slikaju to nesrećno doba najmračnijim bojama. Za mnogo vekova to su sve sama osvajanja, ratovi, gladi, zaraze. A ipak, spomenici - verni i iskreni svedoci tih maglovitih vremena - ne nose nikakav trag takvih pošasti. Naprotiv, kao da ih je sagradio narod koji oseća radost života u oduševljenju moćnog nadahnuća ideala i vere, u okrilju veoma organizovanog društva u procvatu. Treba li da sumnjamo u verodostojnost istorijskih priča, u autentičnost događaja o kojima govore, i da verujemo, s mudrošću pokoljenja, da srećni ljudi nemaju istoriju? Osim ako, ne pobijajući Istoriju u celini, ne poželimo da opravdanje za srednjovekovni mrak radije pronađemo u relevantnom odsustvu incidenata.

Kako bilo da bilo, ostaje nesporno da sve gotičke građevine bez izuzetaka odražavaju neku vedrinu, otvorenost, plemenitost bez premca. Ako izbliza posebno ispitujemo skulptorski izraz, brzo ćemo biti poučeni smirenošću karaktera, čistom mirom što izbija iz njegovih figura. Sve su one spokojne i osmehuju se, predusretljive su i dobroćudne. Njihova ljudskost kao isklesana u kamenu, jedra, tiha i prijateljska. Na ženama se vidi ona zaokrugljenost koja mnogo govori o tome da su modeli jeli izvanredno bogato i dobro. Deca su bucmasta, pucaju od zdravlja. Sveštenici, đakoni, kaluđeri, braća trapeznici, crkvenjaci i crkveni pojci svi imaju vesela lica i prijatna obličja trbušastog dostojanstva. Njihovi tumači - oni čudesni i skromni klesači slika - ne zavaravaju nas, niti bi mogli sebe da zavaraju. Oni svoje tipove uzimaju iz svakodnevnog života, iz naroda koji se komeša oko njih i u kojem sami žive.


Komentar: Vredno je razmotriti da se možda, za veliku većinu, zaista dogodio 'mračni vek' kao što je to opisala Laura Knight-Jadczyk u Meteorites, Asteroids, and Comets: Damages, Disasters, Injuries, Deaths, and Very Close Calls. Ali nakon ovog preokreta, za neke je nastupio period sasvim drugačiji od našeg, toliko da se, čak i u naše doba informacija i "raznolikosti", još uvek borimo da razumemo ljude srednjeg veka.


Snow Globe

Znanstvenici rekreiraju lice žene iz neolitika na temelju "nepotpune" 7.500 godina stare lubanje pronađene na Gibraltaru

Kalpijin

Rekonstrukcija žene iz neolitika koja je prije 7.500 godina živjela u Gibraltaru
Razvoj tehnologije čini da nauka napreduje na svim poljima i donosi nova, neverovatna otkrića o nekim starim pronalascima. Otkrivena 1996. godine, lobanja žene stara gotovo 7.500 godina, sada nam otkriva nove tajne.

Arheolozi su, naime, te godine u jednoj pećini na Gibraltaru pronašli grob sa ljudskim kostima među kojima i lobanju. I pre detaljne analize znali su da je grob veoma star jer je otkriven u slojevima sedimenata koji sadrže kosti riba, ptica i sisara, kao i kamene predmete. Lobanja, iako oštećena, pridružila se zbirci Gibraltarskog nacionalnog muzeja.
lubanja

Njezina je lubanja prvi put otkrivena 1996. godine u špilji na Gibraltaru

Blue Planet

Por-Bajin: Uvidi u napušteni, 1300 godina stari kompleks Ujgurskog otoka u Sibiru otkriveni radiokarbonskim datiranjem

tvrđava
© Andrei Panin
Ovo je pogled sa zapadne strane Por-Bajina. Kompleks je smješten na otoku u jezeru.
Ruski i holandski naučnici su uz pomoć nove naučne metode otkrili tajnu osnivanja drevne tvrđave Por-Bažin u sibirskoj tajgi.

Reč je o novoj metodi radioaktivnog ugljenika. Uz pomoć te metode otkriveno je da ogromno glineno utvrđenje na ostrvu u jezeru Tere-Kola nije sagrađeno 757. godine po nalogu šefa Ujgurskog kaganata, kako se ranije smatralo, već 20 godina kasnije.

Naučnici su pokušali da utvrde zašto je tvrđava napuštena odmah nakon izgradnje, a sada su uspeli da otkriju razlog.

Ispostavilo se da je Por-Bažin osnovan za vreme vladavine Begju-kagana, koji je prihvatio manihejstvo (učenje Manija, persijskog filosofa i verskog reformatora, koji je nastojao da učenja triju "otaca ispravnosti" - Zaratustre, Bude i Hrista,uključi u jedinstven filozofski sistem.

Međutim, kasnije se dogodio prevrat, vladar je ubijen, a pobednici -sledbenici stare vere napustili su "nepotreban spomenik tuđe religije".

Rezultati istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu "PNAS".

Por-Bažin je ime srednjevekovne građevine za koju se veruje da su je podigli Ujguri. Naziv tvrđave je Tuvanskog porekla, i u prevodu znači "kuća od blata". Utvrđenje je jako dobro očuvano budući da mu je bilo nemoguće prići kopnenim put, osim u periodu suša.

Radar

U Falerii Novi u Italiji otkriven grad iz 241. p.n.e. zahvaljujući radaru

slika
© L Verdonck / PA Zemljopisna
radarska slika novootkrivenog hrama u rimskom gradu Falerii Novi, Italija
Znanstvenici su prvi put pod zemljom, blizu grada Faleriija Novija, od Rima udaljenog pedesetak kilometara, otkrili cjeloviti antički rimski grad koristeći se samo georadarom, pišu AFP i Guardian.

Pritom stručnjaci nisu morali prevrnuti nijedan kamen.

Umjesto toga su znanstvenici s Cambridgea i sa sveučilišta u belgijskom Gentu koristili radar za snimanje ispod površine zemlje, stvorivši sofisticirane trodimenzionalne prikaze nekoć izgubljenog grada te su otkrili nove aspekte rimske arhitekture i urbanog dizajna.

Ovo je prvi put da je korištenjem georadara mapiran cijeli grad, kazao je jedan od autora studije, profesor Martin Millett.

"Dobili smo sliku fantastično visoke rezolucije onoga što se nalazi pod površinom. Radar nam je omogućio da vidimo što se događa na različitim dubinama", rekao je.

Tradicionalna iskapanja otkrila su puno podataka o tomu kako su izgledali rimski gradovi, no pogled iz ptičje perspektive daje dodatnu dimenziju spoznajama o rimskome urbanom planiranju.

Falerii Novi pod zemljom je 13 stoljeća. Površine je otprilike četvrtine četvornog kilometra, a pretpostavlja se da je grad osnovan 241 godine pr.n.e i da je bio nastanjen do otprilike 700. godine.

Georadarom je utvrđeno da je grad imao nekoliko hramova i zgrada javne uprave te kazalište i javnu kupaonicu.

Komentar: Pogledajte također (engl.jeziku):


Archaeology

Ljudi u neolitu su imali višu kulturu življenja od budućih pokolenja

figure iz vinče


Naše naivne pretpostavke da stalno napredujemo, često demantuju svakodnevni događaji, ali i naučnici koji nas vraćaju u prošlost.
Ovoga puta krećemo u legendarnu Vinču, beogradsko prigradsko mesto gde je rođena istoimena kultura po kojoj smo poznati u svetu.

Sagovornik nam je kustos Dragan Janković, arheolog koji sa mnogo ljubavi priča o svojim Vinčancima koji su postojali na ovom prostoru u doba neolita, pre više od sedam hiljada godina. Kada ga pažljivo slušamo, čini se da smo u mnogim svojim navikama znatno lošiji od njih...

KUĆE I KOMFOR

- Ostaci kuća koje iskopavamo na nalazištu pokazuju da su u neolitu ljudi imali vrlo visoku kulturu stanovanja - kaže Janković.

- To potkrepljujemo ostacima kuća koje su imale površinu od 20 do 80 kvadratnih metara, imale su od dve do pet soba, a na zidovima termoizolaciju. Malterisane su smesom od lesnog blata i pleve. To je danas "hit materijal" u gradnji ekskluzivnih kuća. Tako se ispostavlja da su Vinčanci pre toliko mnogo milenijuma koristili materijal kojim se danas grade najskuplje kuće.

Žitelji ovog naselja su na kućnom podu imali drvene grede, između kojih su, opet, nanosili sloj blata i pleve, a završno, iznad njega stavljali su sloj gline koju bi dodatno uglačali. Tako bi dobijali ispolirane patose koje su lako održavali.

- U kućama pravljenim u doba od 5.300. do 4.300. godine pre nove ere nismo nalazili ognjišta, što znači da su oni još u to vreme imali zatvorene peći - dodaje Janković sve neverovatnije podatke. - U svakoj kući smo pronašli po jednu peć, a u nekima čak i u svakoj sobi po jednu, što govori da im nisu služile samo za spremanje hrane, već i za grejanje.

Kuće su pravljene u nizovima, stvarajući svojevrsne ulice, i sve su imale istu orijentaciju, od severoistoka ka jugozapadu. Zanimljivo je da su između njih postojali samo uski prolazi, široki oko 1,5 metara, odnosno da kuće nisu imale okućnice, niti dvorišta.

Ova činjenica, uz druge detalje ukazuje na to da je Vinča u neolitu bila prvo gradsko naselje. Njeni žitelji bavili su se i trgovinom. Ostaju nam pitanja koja Janković niže jedno za drugim: zašto su ljudi u neolitu imali višu kulturu stanovanja nego u neka kasnija vremena, pa čak i u srednjem veku, iako su živeli hiljadama godina ranije?

- To je za mnoge zbunjujuća činjenica. Zašto je došlo do tolikog pada kod kasnijih kultura - pita se naš sagovornik i nudi odgovor.

- Objašnjenje je da tokom celog neolita nije bilo većih sukoba, odnosno ratova, i da je ceo taj period poznat po najdužem trajanju mira u istoriji ljudske civilizacije. To je doba od 6.500 do 4.300 godine pre nove ere. Oko 2.000 godina nije bilo rata!

Arheolozi ovo potkrepljuju činjenicom da su sva naselja iz tog vremena građena na otvorenim prostorima, bez ikakvih ozbiljnijih odbrambenih fortifikacija. Takođe, tokom arheoloških iskopavanja nisu naišli ni na kakve ostatke oružja.

- U srednjem veku, pet hiljada godina kasnije, kada gradi kuću, čovek prvenstveno razmišlja o zaštiti. On je sve podređivao odbrani od eventualnog agresora. A u neolitu, on je prvenstveno razmišljao o komforu.

Govoreći o vinčanskoj kulturi, ne pričamo samo o ovom jedinstvenom naselju, kao i naseljima koja su se prostirala na značajnom delu površine današnje Srbije, već i o jednom sasvim nestvarnom vremenu, koje mnogima nije poznato, a još manje im je jasno.

- Upravo to vreme veliki rimski pesnik Ovidije nazvao je "zlatnim vekom ljudskog roda" - podseća Janković. - Prosto je fantastično da je u Antičko doba postojala svest o tom, njima dalekom vremenu. Vinčanska kultura postojala je milenijumima pre Ovidija, a pisanih tragova koje bi Rimljani mogli da koriste - nije bilo. Ipak, postojala je jasna svest o tome da je nekada postojalo takvo vreme tokom kojeg ljudi nisu vojevali i međusobno se ubijali.

Komentar:


Pyramid

Otkriven ogroman ceremonijalni kompleks star više od 3.000 godina u Meksiku

maje
© Takeshi Inomata
Ogromna platforma, stara oko 3 000 godina, identifikovana je kao najstarija i najveća monumentalna građevina u toj regiji koju su naseljavale Maje, navodi se u dokumentu objavljenom 3. juna u časopisu Nature.

Ovo otkriće ide u prilog novim stavovima naučnika koji tvrde da su neke od najranijih građevina značajno veće od onih koje su sagrađene kasnije tokom klasičnog perioda Maja (250-900 godine nove ere), kada je carstvo bilo na vrhuncu.

Građevina je otkrivena u meksičkoj državi Tabasko, na lokalitetu Aguada Feniks, oko 1300 kilometara istočno od Meksiko Sitija, u regionu poznatom kao Majanska nizija, odakle potiče civilizacija Maja.

Tokom 2017. godine, naučnici su sproveli istraživanje pomoću LiDAR (laserskog radara), koji je otkrio platformu i najmanje devet nasipa koji vode do nje. Ovu novu revolucionarnu tehnologiju inače koriste avioni kako bi videli građevine ispod gustih krošnji drveća, ali u ovom slučaju, tehnologija u poljima Tabaskoa otkrila građevinu koja čeka vekovima, ako ne i milenijumima, da bude primećena.

Ali zbog čega tako veliki spomenik u Aguadi Feniks nije ranije identifikovan?

"To je prilično teško objasniti, ali baš zbog veličine građevine, dok šetate po lokalitetu, vi je ne primećujete", kaže arheolog Takeši Inomata sa Univerziteta u Arizoni, vodeći autor istraživanja. "Visina ove građevine je nešto veća od 9 metara, ali zbog njenih horizontalnih dimenzija, koje su ogromne, ne možete da razumete visinu".

Marijuana

Novo istraživanje otkriva kanabis i tamjan u svetištu biblijskog Arada

slika
© Collection of the Israel Antiquities Authority, The Israel Museum, by Laura Lachman
Drevni Izraelci možda su koristili kanabis u sklopu religijskog rituala, tvrde izraelski istraživači koji su pronašli ostatke droge u gotovo tri tisuće godina starom svetištu.

Ostaci su pronađeni na oltaru hrama Tel Arad u pustinji Negev, desetak kilometara od južnog izraelskog grada Arada.

Nalazište je otkriveno prije više od 50 godina, ali nova analiza ranije neidentificiranih organskih materijala na oltaru polučila je iznenađujuće rezultate.

Arheolog Eran Arie, glavni istraživač projekta Izraelskog muzeja i Instituta Volcani, kaže da materijali sadrže tragove kanabisa i životinjskog izmeta, koji je vjerojatno korišten za paljenje kanabisa.

Arie navodi da nema dokaza o lokalnom uzgoju kanabisa 8. stoljeća prije Krista, što znači da ga je vjerojatno neko uvezao "zbog psihoaktivnog učinka".

Ostaci tamjana pronađeni su na drugom oltaru svetišta, kazao je.

Biohazard

Kontrola ljudskog ponašanja: Ubilačka povijest vojne laboratorije Fort Detrick, SAD

fort detrick
© AP Photo/Andrew Harnik /File
Zaštitna odijela za biološku sigurnost za suzbijanje virusnih bolesti obješena su ispred prostorije za kemijsku dekontaminaciju u zavodu za obuku o biološkoj sigurnosti 4 u američkoj Zapovjedništvu za medicinsko istraživanje i razvoj vojske u Fort Detrick u Fredericku, Merilend, 19. ožujka 2020.
Budući da je Trampova administracija usred marta proglasila nacionalnu vanrednu situaciju zbog brzog širenja COVID-19, zadatak razvoja vakcine pao je na vrhunsku laboratoriju za istraživanje virusa američke vojske u Fort Ditrik, koja se nalazi u prigradskom Merilendu, nekih 75 kilometara od Vašingtona.

Tokom proteklih decenija, u kompleksu širenja vršena su vodeća istraživanja o širokom spektru virusa i bakterija. Njegova najsavremenija postrojenja takođe čuvaju neke od najopasnijih toksina poznatih čovečanstvu, uključujući ebolu, antraks i korovirus SARS.

Opskurna vojna baza našla se u centru pažnje 2008. godine nakon što se sumnjičilo da je jedan od njegovih naučnika izvršio napad antraksom 2001. godine, gde je nekoliko pisama sa smrtonosnim klicama poslano američkim medijima i vladinim kancelarijama.

Prošle godine zdravstvene vlasti su zatvorile jednu od najistaknutijih laboratorija visoke bezbednosti u kampusu zbog bezbednosnih problema. Pored nekoliko incidenata tu i tamo, Fort Ditrik deluje kao obično mesto za savremenu medicinsku nauku. Povratak u istoriju daje sasvim drugaciju sliku.

Nakon Drugog svetskog rata, Fort Ditrik je postao mesto zastrašujućih naučnih eksperimenata sprovedenih u okviru tajne potrage CIA za kontrolu ljudskog uma, poznatog kao Project MK Ultra. Nakon više od 20 godina, projekat je završio neuspešno i doveo do nepoznatog broja smrtnih slučajeva, uključujući naučnika koji je učestvovao u projektu, i najmanje stotine američkih i kanadskih žrtava podvrgnutih psihičkim i fizičkim mučenjima. Eksperimenti su ne samo prekršili međunarodno pravo, već i samu povelju agencije koja zabranjuje domaće aktivnosti.

Komentar:


Archaeology

Novi kalendar evolucije Homo sapiensa

homo sapiens evolution
Decenijama je naučni konsenzus o postanku modernog čoveka smeštao njegov evolutivni koren na istok afričkog kontinenta, a njegovu starost procenjivao na oko 200.000 godina. Dva najstarija i najvažnija fosila Homo sapiensa pronađena su upravo u Etiopiji. Obimno istraživanje mitohondrijalne DNK današnje svetske populacije, sprovedeno 2000. godine u Švedskoj, otkrilo je da je moderni čovek potomak veoma konkretne grupe hominida koja je evoluirala u podsaharskom pojasu Afrike pre oko 170.000 godina.

Odatle, čovek se raširio po ostatku kontinenta, a kasnije i sveta, u masovnom egzodusu od pre pedesetak milenijuma.

Ovome nas uči elegantna, u antropološkim krugovima naširoko prihvaćena teorija tzv. skorog afričkog porekla. Osim egzaktnih dokaza kojima obiluje, pomenuta teorija je privlačna i zato što se uklapa u paradigmu drveta - idealnog simbola ljudskog postojanja i razvoja, od ličnog do civilizacijskog.

Međutim, kako to obično biva, i ovaj model je tokom godina imao više konkurenata, od kojih se najpoznatiji uobičajeno nazivao teorijom multiregionalnog porekla modernog čoveka. Mada su njeni ekstremniji oblici danas u velikoj meri napušteni, nakon više od trideset godina relativno neprimećenog postojanja, ova teorija je opet u fokusu javnosti, i to najpre zaslugom jednog naučnog rada u časopisu Nature, pod nazivom "Da li je naša vrsta evoluirala u razdvojenim populacijama širom Afrike, i zašto je to važno?".

U pitanju je velika studija koja predlaže drugačiju sliku evolucije Homo sapiensa: uzevši u obzir relevantne ostatke raznih vrsta hominida, podatke masovnih genetičkih istraživanja - što sadašnje populacije, što samih fosila - i od ranije poznatu policentričnu hipotezu nastanka modernog čoveka, ovaj naučni rad zagovara teoriju da je današnji čovek evoluirao ne na jednom mestu i od jedne specifične grupe praljudi, već da je nastajao širom čitavog afričkog kontinenta, u grupama populacija koje su bile međusobno ispreplitane i povezane.

Naučnici koji su učestvovali u izradi studije smatraju da je razvoj mnogih naučnih polja, uključujući genetiku i paleoantropologiju, tokom prethodnih godina ukazao na to da klasična teorija skorog afričkog porekla postaje neodrživa.