neolitska lubanja
Neolitska lubanja
O neolitskom Egiptu, prethodniku civilizacije faraona i piramida, znamo jako malo. Nepristupačna mesta, koja leže ispod nekadašnje ravnice kojom je tekao Nil, ili daleko u pustinji, često skrivaju misterije.

Međunarodna grupa naučnika saopštila je da je otkrila groblje koje potiče iz vremena drevne kulture, koja se razvijala u današnjoj Libijskoj pustinji i koje je omogućila uspon egipatske civilizacije. Članak je objavljen u časopisu "Afrikan arkiolodžikal rivju".

Iako su mnogi od nas skloni da prehelenski Egipat dovode u vezu samo sa faraonima i piramidama, postojala je civilizacija koja je prethodila tom periodu.

Članovi Kombinovane preistorijske ekspedicije, uz dozvolu egipatskog Visokog saveta za starine (SCA), proučavali su groblja iz ranog i kasnog neolita, koja leže uz nekadašnje obale odavno isušenog jezera Gebel Ramla. Istraživači su stekli važne uvide u način života starih naroda.
egipat
Mjesto iskopavanja

U to vreme klima u pustinji bila je vlažnija nego danas, što je drevnim poljoprivrednicima omogućilo da nasele oblasti koje su arheolozi istraživali. Kulturu oko nekadašnjeg jezera Gebel Ramla karakterisalo je stočarstvo i građenje megalitskih struktura, svetilišta, pa čak i kalendarskih krugova, sličnih onima u Stounhendžu.

Tokom poslednjeg perioda neolita ljudi su počeli da sahranjuju svoje mrtve na organizovanim grobljima. Skeleti pružaju informacije o zdravlju, odnosima, ishrani, pa čak i o psihološkim iskustvima sahranjenih.
egipat
Dobro očuvani nasuprot vjetrom uništeni
ostaci kod Gebel Ramlaha
Između 2001. i 2003. godine, arheolozi su iskopali tri groblja iz ove epohe, otkrivši i proučivši 68 skeleta i drugih artefakata ostavljenih u grobovima: pribor za kozmetiku, kameno oružje, ukrasnu keramiku, morske školjke i drugo.

Istraživači su zaključili da su ljudi iz kulture oko jezera Gebel Ramla imali nisku smrtnost odojčadi, da su bili visoki rastom, kao i da su imali relativno dug životni vek (od 40 do 50 godina).
Grobovni artefakti, iskopavanja 2001-2003.
Grobovni artefakti, iskopavanja 2001-2003.
Između 2009. i 2016. godine otkrivena su još dva groblja sa 130 skeleta i sa malim brojem artefakata. Prema rezultatima istraživanja ti ljudi imali su kratak životni vek, bili su niski rastom i stopa smrtnosti odojčadi bila je visoka.

Naučnici su postavili veliki broj teorija o razlikama među ljudima koji su sahranjeni u grobovima iz istog perioda. Jedna od njih je da su na nekim grobljima sahranjivani pripadnici viših, a na drugim pripadnici nižih klasa. Ako se ta teorija ispostavi kao tačna — bila bi to najranija potvrda klasne stratifikacije u Egiptu, tvrde eksperti.

Klasna stratifikacija i napredna tehnologija i ceremonijalna arhitektura, poput kalendarskih krugova i svetilišta, nagoveštavaju da su ljudi koji su živeli oko jezera Gebel Ramla pokazali viši nivo sofistiranosti od običnih stočara i da mogu da se smatraju prethodnicima drevnog Egipta.