keramika
© Israel Antiquities Authority
Keramika pronađena u špilji prikazana je na ovoj fotografiji. Keramika bi bila pokopana zajedno s pokojnikom
Izraelski arheolozi iz Uprave za antikvitete su objavili da su otkrili pećinu sa prilozima iz perioda kasnog bronzanog doba, za koje pretpostavljaju da će im pomoći u rekonstrukciji procesa koji su se odvijavli na Mediteranu.

Nekoliko radnika Uprave za prirodu i parkove u Izraelu je svoj dan započelo sasvim uobičajeno i ništa nije slutilo da će za par sati doći do neverovatnog otkrića. Dok su se bavili svakodnevnim zadacima jedan od njih je vozio mašinu koja je u jednom trenutku neočekivano udarila u stenu i otkrila ulaz u podzemnu rupu. Međutim, nakon što je nekoliko puta "zavirio" u prostranu pećinu shvatio je da treba da pozove arheologe.

Na lice mesta su izašli zvaničnici Izraelske uprave za antikvitete, među kojima i Dror Citron koji je nakon što se spustio u pećinu shvatio da gleda u otkriće do kog se dolazi samo jednom u životu - pećina je bila ispunjena desetinama dobro očuvenih keramičkih i bronzanih posuda koje su očigledno bile netaknute najmanje tri milenijuma. U njima su se nalazili prilozi, za koje se verovalo da će pokojniku služiti na onom svetu, dok je grobnica bila isklesana u obliku kvadrata sa potpornim stubom koji se nalazio u centralnom delu.

Arheolog dr Eli Janai i stručnjak za bronzano doba, se složio sa svojim kolegom i dodao da nalazi potiču iz kasnog bronzanog doba i to uglavnom iz perioda vladavine faraona Ramzesa II - kog neki poistovećuju sa pričom o egzodusu.


Šta nalazi u izraelskoj pećini "poručuju"?

Pošto je pećina bila netaknuta, arheolozi objašnjavaju da može pružiti neke nove detalje o načinima sahranjivanja u kasnom bronzanom dobu. U njoj je položeno na desetine grnčarskih posuda različitih veličina i oblika, među kojima se nalaze i duboke i plitke zdele - neke ofarbane i u crveno, lonci za kuvanje, bokali i keramičke svetiljke u kojima se nekada nalazilo ulje. Pretpostavka je da su posude napravljene na obalama Libana i Sirije u oblasti Tira i Sidona, kao i da je jedan deo grnčarije potekao sa Kipra.

Nalazi u pećini datiraju iz 13. veka p.n.e., perioda kada je Egiptom vladala 19. dinastija i čuveni Ramzes II, oni takođe ukazuju i na to da su drevni stanovnici duž obale Palmahima bili integrisani u trgovinu koja se slobodno odvijala duž obala Mediterana. Izraelski arheolozi dodaju da iako je iskopavanje obavljano u strogoj tajnosti, vest o otkriću se raširila - nakon čega je došlo do krađe nalaza iz pećine.

Dok se istraga ne završi, Janai i njegove kolege će odrediti na koji način tačno će se sprovesti ostatak istraživanja i osmisliti plan konzervacije kako bi se sačuvao ovaj jedinstveni lokalitet za koji se pretpostavlja da će u budućnosti otkriti mnoge tajne koje su vekovima ostale skrivene.