sahrana
© AM CostaArheolozi su neobičan ukop mlade žene okrenute licem prema dolje na nekropoli Monte Luna na Sardiniji datirali u kasno treće stoljeće prije Krista ili rano u drugo stoljeće prije Krista
Skelet žene okrenut licem na dole i sa brojim traumama lobanje sa Sardinije, je zainteresovao istraživače koji su rešili da odgonetnu šta se krije iza svega navedenog.

Danas je poznato da epilepsija nije zarazna bolest. Ali ovo nije bio slučaj pre dva milenijuma, kada ne samo da se verovalo da ona može da se prenese i postane ozbiljan problem za celu zajednicu - već su izvođeni i razni rituali kako bi se sprečilo njeno dalje prenošenje. Jedan od dokaza ove prakse je i sahrana žene okrenute licem na dole, sa neobičnim tragovima trauma na glavi na nekropoli Monte Luna na Sardiniji.

lubanja
© R. PabaNajnovija studija pronašla je dokaze o ozljedi tupim predmetom na ženinoj glavi, vjerojatno od pada, i četvrtastu rupu za koju se čini da je napravljena drevnim čavlom
Smešteno na južnom delu ostrva, goblje je prema rezultatima istraživanja prvi put korišćeno tokom 6. veka p.n.e.. Dok je spomenuta grobnica žene datovana u period prelaska iz trećeg u drugi vek p.n.e., na osnovu keramike koja je nađena u njoj. Vremena kada je Sardinija potpala pod rimsku vlast.

Detaljnim analizama skeleta mlade žene, ustanovljeno je da je u trenutku smrti najverovatnije imala između 18 i 22 godine. Kao i da je pretrpela nekoliko trauma koje su vidljive na njenoj lobanji. Par njih je nastalo dejstvom tupe sile, za koje se veruje da su uzrokovane padom usled epileptičkog napada i povrede nastale upotrebom oštrog predmeta, čiji oblik sugeriše da je korišćen jedan od rimskih eksera.
ekser
© G. LaiAutori sugeriraju da je ženina lubanja možda bila probušena drevnim čavlom kvadratnog presjeka, poput ovog, kako bi se spriječilo širenje navodne "zaraze" epilepsije
Autor studije Dario D'Orlando tvrdi da je povreda oštrim ekserom najverovatnije naneta nakon smrti žene kako bi se sprečila dalja "zaraza" epilepsijom.

Dokaze o ovom tretmanu prvi pruža Gaj Pinije Stariji, koji je i sam preporučivao zabijanje oštrih predmeta u delove tela nakon epileptičnih napada kako bi se sprečilo njeno dalje širenje. Jer je ona, kako tvrdi, uzrokovana lošim vazduhom ili tzv. "mijazmom". Pored toga, on spominje i da je sahranjivanje lice na dole veoma neuobičajeno za ovaj period, stoga veruje da je i ono povezano sa sprečavanjem daljeg širenja bolesti.