tripoljska
© Wikipedia
Geografska rasprostranjenost
Na lokalitetima u Moldaviji, Rumuniji i Ukrajini iz zemlje su 'izronili' ogromni drevni gradovi izgrađeni, za to vreme, najsavremenijim tehnikama, sa velikim brojem stanovnika.

"Znate za Tajanstveno ostrvo, Žila Verna, u kom brodolomnici na ostrvu počinju da stvaraju civilizaciju?", pita Mikajlo Videjko, arheolog sa univerziteta "Boris Grinčenko Kjiv" u Ukrajini. Međutim, ovo o čemu mi pričamo nije fikcija. Ovo se stvarno dogodilo."Ućutkana dva puta, prvi put je utihula zbog zuba vremena, a drugi put ju je ućutkala politika, drevna tripoljska-kukuteni civilizacija ponovo pušta svoj glas", piše BBC.

Priča o tripoljskoj kulturi počinje pre 7000 godina u današnjoj istočnoj Evropi, pre svega Moldaviji, Rumuniji i Ukrajini. Arheološka nalazišta pružila su naučnicima najranije primere urbanizacije i nagovestila da je u tripoljskim gradovima živelo i po milion stanovnika.

tripolji
© wikideck.com
Rekonstrukcija odbranbenog zida u naselju Maydanets, 4000. pne
Stanovništvo ove civilizacije "primenjivalo je gotovo sve tehnološke inovacije svog vremena", rekao je Videjko. Napredne peći pomogle su u stvaranju sofisticirane bojene i ukrašene keramike. Građevinske tehnike omogućavale su podizanje zgrada površine i do 700 kvadratnih metara.

Predmeti pronađeni u njima, pokazali su da je ova kultura obožavala Boginju. Smatra se da je ova kultura tzv. lat. magna mater, odnosno da se javlja matrijarhat.


Ženska figura otkrivena na nalazištu tripoljske kulture

Arheološka iskopavanja i proučavanje tripoljske kulture Sovjetski Savez je u početku podržavao i finansirao. Komunističkim zvaničnicima se dopadala paralela između impresivne antičke civilizacije i marksističke ideologije koja je promovisala besklasno društvo u kome nema privatne svojine. Smatrali su da je "Tripolje bilo divna ilustracija besklasnog društva pre pojave klasa, odnosno primitivnog komunizma", rekao je Videjko.

Kada su se pojavili dokazi da Tripolje možda i nije bilo besklasna utopija kao što se mislilo, situacija se promenila.


"Što su arheolozi dublje kopali, počeli su da otkrivaju meganaselja tripoljske civilizacije. Pronalazili su ogromne građevine. A onda se nametnulo pitanje: Da li je ovako nešto moguće uraditi u besklasnom društvu", rekao je Videjko.

Kako su godine prolazile, istraživači koji su dovodili u pitanje zvaničnu propagandu proglašeni su neprijateljima države. Arheolozi su pobegli, a neki su bili i osuđeni kao pripadnici terorističke špijunske organizacije.

Knjige o tripoljskoj kulturi objavljivane su van zemlje ali, kaže Videjko, "nikada nisu stigle do Ukrajine. Nešto se istraživalo, ali gotovo niko ovde nije znao ništa o tome. Oni koji su znali, su ćutali".
hram
© aliokhin/Getty Images
Hramovi s bas-reljefom i druge iskopane tripoljske strukture nude tragove o drevnoj kulturi
Napredna civilizacija podignuta ni iz čega nije samo nešto što postoji u romanima, već je i istinita priča koja se ponovo priča, zaključuje BBC.

Tripoljska ili kukuteni kultura

Kasnoneolitska i eneolitska kultura koja se prostirala na teritoriji današnje Ukrajine, Moldavije i Rumunije i njeno postojanje je datirano u period od 4500. godine p. n. e. do 3000. godine p. n. e..
naselje
© wikideck.com
Rekonstrukcija Talianki, maga-naselja, iz Kukuteni kulture - Ukrajina
Karakteristična je po, na prostoru Evrope, jedinstvenoj urbanstici: prstenasto-elipsastim naseljima/gradovima koje su na svakih pola veka napuštali i spaljivali. Tragovi ove kulture otkriveni su 1884. godine kod Kukutenija odnosno 1897. godine u Tripolju.

Kultura ima dva naziva po njena dva najstarija nalazišta: Tripolje, pored Kijeva u današnjoj Ukrajini; i Kukuteni nedaleko od Jašija u današnjoj Rumuniji.