Kinesko veleposlanstvo u Kazahstanu upozorilo je svoje građane u toj zemlji da budu oprezni zbog izbijanja virusne upale pluća koja se čini još smrtonosnijom od bolesti uzrokovane novim koronavirusom.

Zbog te upale pluća i koronavirusa u isto vrijeme, diplomati su zdravstveno stanje u Kazahstanu opisali kao vrlo loše. Od početka godine su u toj zemlji od upale pluća umrle 1772 sobe. Samo u lipnju je bilo 628 smrti, uključujući i kineske državljane, stoji u priopćenju na web stranici veleposlanstva.

'Stopa smrtnosti od ove bolesti je mnogo viša nego stopa smrtnosti od koronavirusne upale pluća', dodaje se u priopćenju. Kazahstansko ministarstvo zdravlja i druga znanstvena tijela provodila su komparativnu studiju te virusne upale pluća i Covida-19, no još uvijek nema konačnih rezultata.

Vlasti grada Bayan Nura u kineskoj autonomnoj regiji Unutarnjoj Mongolij u nedjelju su izdale upozorenje stanovništvu, dan nakon što je jedna bolnica prijavila slučaj sumnje u pojavu bubonske kuge. Zdravstveno povjerenstvo grada Bayan Nura izdalo je upozorenje trećeg stupnja, u sustavu od četiri razine.

Upozorenje se odnosi na zabranu lova i konzumiranja životinja koje bi mogle biti zaražene kugom. Stanovnici se pozivaju da prijave sve slučajeve za koje sumnjaju da se radi o kugi, kao i pojavu slučajeva groznice bez jasnih uzroka. Vlasti pozivaju stanovnike da prijave i sve uočene slučajeve bolesnih ili uginulih glodavaca.

Upozorenje je uslijedilo je nakon što su u studenome prošle godine među stanovništvom Unutarnje Mongolije prijavljena četiri slučaja kuge, ukljućujući dva slučaja plućne kuge, smrtonosnije inačice te teške bolesti.

Bubonska kuga, u srednjem vijeku poznata kao 'crna smrt' iznimno je zarazna i najčešće smrtonosna bolest koju šire glodavci. Epidemija 'crne smrti' je u 14. stoljeću rezultirala smrću 30 do 60 posto stanovnika Europe.

Pojava kuge u Kini nije rijetkost, no njezini epidemijski razmjeri sve su rjeđi. Zemlja je od 2009. do 2018. prijavila 26 slučajeva zaraze bubonskom kugom i 11 smrtnih ishoda.

Remdesivir je u Evropi odobren kao prvo sredstvo za lečenje Kovida-19. Radi se o aktivnom sastojku u leku koji se zove Veklury. Kako leči, kome pomaže, koliko košta, kako je nastao i koje firme ga sada proizvode?

"Odobravanje prvog leka za lečenje Kovid-19 je važan korak u borbi protiv virusa", ​​izjavila je komesarka za zdravlje Stela Kirijakides.

Lek je u EU odobren po hitnom postupku - za manje od mesec dana. Sjedinjene Države su već početkom maja odobrile ograničenu upotrebu Remdesivira u bolnicama. I u Nemačkoj je lek bio dostupan u okviru specijalnog programa lečenja i testiran je u kliničkim studijama.

Evropska agencija za lekove (EMA) preporučuje lečenje Remdesivirom pacijentima starosti najmanje 12 godina, koji imaju upalu pluća i moraju da primaju dodatni kiseonik. Sredstvo se daje infuzijom i inhibira enzim virusa, koji je neophodan za njegovo razmnožavanje. Prvog dana se daje infuzija od 200 mg, a zatim infuzija od 100 mg dnevno - najmanje 4, ali najviše 9 dana.

Remdesivir nije ultimativni lek - ali donekle skraćuje lečenje

Lekari Remdesivir vide kao olakšanje za pacijente, ali ne i kao ultimativni lek za Kovid-19. Međunarodna studija sa više od 1000 učesnika krajem aprila pokazala je da Remdesivir kod korone može da skrati lečenja - u proseku - za četiri dana, sa 15 na 11 dana. Pacijenti sa teškim oblikom Kovida-19, koji su činili otprilike 90 odsto pacijenta u kliničkoj studiji - bili su izlečeni za 12 dana u odnosu na 18 dana bez tog leka.

Ovaj efekat međutim nije primećen kod blagog do umerenog toka bolesti: oporavak je sa i bez Remdesivira trajao 5 dana. Takođe nije bilo razlike kod najtežih pacijenata koji su počeli da primaju Remdesivir ili placebo, a koji su već bili na respiratoru.

U Vuhanu je početkom godine Remdesivir korišćen u kombinaciji sa Hlorokinom, lekom protiv malarije. Kineski naučnici su u publikaciji početkom februara napisali da je "veoma efikasan". S obzirom da je Svetska Zdravstvena organizacija obustavila ispitivanja Hlorokina za lečenje korona-virusa iz bezbednosnih razloga, za sada Remdesivir i Deksametazon ostaju kao najperspektivnija sredstva za skraćivanje toka infekcije virusom SARS-CoV-2.


Osim toga Američki proizvođač Gilijad sajensis na svom sajtu piše: "Naš rad na Remdesiviru ni izdaleka nije završen. Mi nastavljamo da istražujemo njegov potencijal, kao što je procena dejstva u ranijoj fazi bolesti, u ambulantama, u obliku inhalatora i u kombinaciji sa drugim terapijama". Konačne izveštaje o Remdesiviru ova firma mora dostaviti Evropskoj agenciji za lekove do kraja ove godine.

Pojavilo se još jedno važno istraživanje koje ukazuje kako je najveća svjetska ekonomska kriza od Velike depresije možda uzrokovana pretjeranim strahom od zaraze zbog koje je niz zemalja uvelo strogi epidemiološki lockdown niza javnih i poslovnih aktivnosti.

Švedski Karolinska institut i Karolinska sveučilišna bolnica napravili su veliko istraživanje koje je utvrdilo kako je značajni broj ljudi s blagim ili asimptomatičnim oblikom COVID-19 zaraze razvio imunološku reakciju uz pomoć T-stanica.

To istraživanje važno je iz dva razloga: Prvo, imunološka reakcija T-stanica na SARS-CoV-2 virus ne može se utvrditi testovima na antitijela te ispada da su procjene ukupnog broja zaraženih, koje se izvode iz testova na antitijela, jako umanjile postotak zaraženih u ukupnoj populaciji. Drugo, razumijevanje načina kojim se ljudsko tijelo brani od SARS-CoV-2 virusa vrlo je dobar putokaz za razvoj učinkovitog cjepiva.


Istraživanje Karolinska instituta, u kojem je sudjelovao veliki broj znanstvenika, mapiralo je imunološku reakciju T-stanica tijekom i nakon COVID-19 infekcije. Njihova je opservacija proizašla iz tog mapiranja kako nisu samo oni koji su bili pozitivni na testovima na antitijela imali i dokazanu imunološku reakciju T-stanica, nego i oni negativni na tim testovima i ljudi bez simptoma COVID-19 zaraze. Procjenjuju kako je zaraženih dvostruko više nego se mislilo, što znači kako je moguće da je Švedska blizu imuniteta krda ili je stečeni imunitet značajno viši nego su to pokazivali testovima na antitijela.

Ekstrakt slatkog pelina, pomešan sa kafom, aktivno deluje protiv korona-virusa, kažu nemački naučnici. Oni upozoravaju da treba pričekati klinička ispitivanja, baš kao i za jednu biljnu mešavinu sa Madagaskara.

Jednogodišnji ili slatki pelin, poznat i kao Artemisia annua, već se odavno dokazao. Više od dvadeset godina u borbi protiv malarije lekari uspešno primenjuju lekoviti sastojak te biljke - artemisinin. Grupa naučnika sa Instituta "Maks Plank" u Potsdamu sada je istražila u kojoj meri bi ta biljka mogla da pomogne u lečenju kovida-19.

"Tokom istraživanja smo izvukli čiste supstance iz biljke i onda ih povezali sa virusom", objašnjava Peter Zeberger sa instituta "Maks Plank" koji je, zajedno sa hemičarom Kerijem Gilmorom, inicirao i vodio istraživanje.

Za potrebe ovog projekta divlji pelin je uzgajan u SAD. U istraživačkom projektu učestvovali su i virusolozi sa Slobodnog univerziteta u Berlinu.

Rezultati su iznenadili naučnike: ekstrakti slatkog pelina su aktivni protiv SARS-CoV-2. Listovi biljke Artemisia annua, uzgajani u Kentakiju, u SAD, najbolju antivirusnu aktivnost su pokazali kod ekstrakcije sa čistim etanolom ili destilovanom vodom.

Antiviralna aktivnost etanolnog ekstrakta još više se povećala dodavanjem kafe, otkrili su naučnici. Sam artemisinin međutim nije bio veoma efikasan protiv virusa.

"Bio sam iznenađen da su ekstrakti artemisinina znatno bolje funkcionisali nego čisti derivati i da je dodavanje kafe povećalo aktivnost", kaže Klaus Osterrider, profesor virusologije na Slobodnom univerzitetu u Berlinu. U istraživačkoj grupi on je bio zadužen za testiranje tih aktivnosti.

"Ovaj virus možda neće nestati" izjavio je sredinom maja visoki zvaničnik Svetske zdravstvene organizacije Majkl Rajan, apelujući na čitavo čovečanstvo da je vreme da naučimo da živimo sa koronavirusom.

Kada su se pojavile male boginje morbile, zarazile su pola planete, a tokom 20. veka godišnje su odnosile više od milion života. Onda su Džon Enders i Tomas Pibls izolovali virus 1954. godine i razvili vakcinu devet godina kasnije. Tek četiri decenije kasnije, bolest je konačno eliminisana iz Severne Amerike, piše Medicalxpress.

Za svaku bolest izazvanu virusom, poput morbila, zauški ili rubeola, za koje je pronađena vakcina, postoji i paralela kao HIV, malarija, hepatitis C ili Zika virus, za koje vakcina zauvek ostaje nedostižna.

Šta je sa koronom?

Uprkos nadi da će naučnici proizvesti vakcinu koja će zaustaviti širenje pandemije koronavirusa, visoki zvaničnik Svetske zdravstvene organizacije Majkl Rajan izrekao je nedavno nešto veoma važno, a možda za svet i presudno u ovom času. On je na redovnoj konferenciji za štampu 14. maja, izjavio:

"Ovaj virus možda neće nestati."

Sa njim je saglasan i virolog sa Univerziteta Alberta, Dejvid Maršant, koji je pola života istraživao i tragao za lekom za opasan respiratorni sincicijski virus (RSV), dodajući da vakcine nisu sigurna opcija.

"Nisam optimističan da ćemo u narednih nekoliko godina uopšte pronaći vakcinu jer imamo tako malo podataka o koronavirusu", rekao je Maršant, koji drži Kanadsku katedru za istraživanje u virusnoj patogenezi.

"Zapravo, predlažem da ovaj virus postane endemičan. Virusi nisu stvari sa kojima se možemo boriti. To su pojave sa kojima naučite da živite, da ih lečite i ublažavate."

Maršant veruje da će se naći tretmani u obliku antivirusa koji usporavaju replikaciju virusa ili sprečavaju ulazak virusa u ćelije ili će se bar ponovo prisvojiti od postojećih antivirusa poput remdesivira, koji je razvijen u borbi protiv ebole.

Živimo sa virusom, dok struka traga za lekom

"Zbog ovoga sam prilično optimističan. Učenje da živimo sa virusima, dok je glavni prioritet medicinske zajednice - lek", naglašava Maršant.

On kaže da čovečanstvo mora da se fokusira na život i ublažavanje rizika od COVID-19.

"To znači da je razumevanje virusa deo svakodnevnog života. Čak se i respiratorni virusi, za koje se dugo smatralo da se javljaju samo zimi, mogu naći tokom cele godine u određenim delovima sveta", kaže on.

Maršant je ukazao na studiju iz 2018. u kojoj su istraživači tokom leta brisali nosnice posetiocima koji su ulazili da obiđu razne turističke atrakcije Njujorka. Pregledi su pokazali da je 7,2 odsto posetilaca bilo pozitivno testirano na brojne respiratorne viruse, uključujući uobičajene poput rinovirusa, koji inače dovode do prehlade i koronavirusa. On je rekao da je ova studija takođe otkrila nisku stopu gripa, parainfluenze i RSV-a, sugerišući da bi ti virusi mogli da prođu do sledeće sezone gripa umnožavanjem na niskim stopama.

"Treba nas podsetiti da preko zime živimo sa nekim potencijalno opasnim virusima", rekao je Maršant, čiji je glavni fokus laboratorija RSV, koji se maskira u običnu prehladu ili grip, a može da ubije i do 200.000 ljudi godišnje i to uglavnom mladih.

Muškarci, žene, deca podjednako se često inficiraju novim korona-virusom. Ali često muškarci oboljevaju teže od Kovida 19 i češće umiru. Žene i deca su manje ugroženi.

Od početka pandemije postoje pretpostavke zašto muškarci više pate od infekcije korona-virusom: manje vode računa o svom zdravlju, više puše, češće se hrane nezdravo. Naročito nezdrav je životni stil starijih generacija. Generalno, kako se pretpostavlja, muškarci kasnije odlaze kod lekara.

Podaci istraživačke inicijative Global Healt 50/50 iz preko dvadeset zemalja potvrđuje da se žene podjednako često inficiraju kao muškarci. Ali muškarci najčešće oboljevaju teže od Kovida 19 i češće umiru od infekcije. Kada je reč o stopi smrtnosti kod žena, ona iznosi jednu, a kod muškaraca dve trećine.

To svakako ima veze s ranijim bolestima. Muškarci recimo imaju češće problema s kardiovaskularnim bolestima, od kojih i češće umiru od žena.

Pritom je odlučujuća starosna struktura: prema podacima nemačkog Instituta Robert Koh (RKI), muškarci između 70 i 79 godina starosti, najmanje dvostruko više umiru od žena. Tek nakon tog starosnog doba, odnos počinje da se izjednačava, a zatim se ponovo razilazi kod starosne grupe od 90 do 99 godina.

Razlog za to je možda znatno veći broj starijih žena nego muškaraca. RKI ne objašnjava zašto su tolike razlike kada su u pitanju polovi.

Nedavno objavljena japanska studija zaključila je da bi svakodnevna naporna aktivnost zapravo mogla skratiti, a ne produžiti nečiji životni vijek.

Istraživači iz Tokijskog tehnološkog instituta objavili su svoja otkrića iz studije u kojoj su analizirali grupu Kabuki izvođača nasuprot sjedećih umjetničkih grupa. Kabuki je tradicionalna japanska umjetnička forma popularne drame koja sadrži pjevanje i ples izveden na visoko stilizovan način i karakteriše ga brzo i stalno kretanje.

Istraživači su uporedili Kabuki sa japanskim umjetničkim oblicima Sado, Rakugo i Nagauta ili čajnim ceremonijama, gdje pričaju priče o stripu i sviraju instrumente dok sjede. Sve u svemu, studija je ispitala životni vijek 699 izvođača muškaraca rođenih poslije 1901, živih i mrtvih.

Autori studije, Naoyuki Hayashi i Kazuhiro Kezuka, bili su šokirani kada su otkrili da su glumci Kabuki-a imali znatno kraći životni vijek u odnosu na one koji su praktikovali sjedeće vještine, jer je njihova analiza pokazala značajan uticaj tipa zanimanja na dugovječnost u ove četiri grupe.

Njihova diskretna logistička regresijska analiza pokazala je da je životni vijek Kabuki glumaca bio znatno kraći nego životni vijek tri druge vrste umjetnika. "Ovaj rezultat sugeriše da svakodnevno naporno vježbanje kao zanimanje skraćuje, a ne produžava životni vijek", navedeno je u sažetku studije.

Sudeći prema njihovim rezultatima, autori su takođe zaključili da je potrebno više istraživanja kako bi se utvrdila optimalna količina vježbanja za zaštitu zdravlja, kao i potrebu da se ispitaju efekti ne vježbanja na životni vijek u analiziranim profesijama.

Vakcina protiv koronavirusa možda neće biti dovoljna za zaštitu starijih osoba, koji su ujedno i najrizičnija grupa, zbog čega postoji mogućnost vakcinacije drugih grupa - poput dece - u cilju zaštite starijih prenosi Gardijan.

"Ponekad je moguće zaštititi najranjiviju grupu tako što ćete vakcinisati druge grupe, a to radimo u slučaju gripa", rekao je profesor imunologije na Kraljevskom koledžu u Londonu dr Piter Openšo.

"Recimo, davanjem vakcine protiv sezonskog gripa deci - koja često nemaju teže oblike oboljenja - itekako štitite njihove bake i deke", dodao je Openšo.

Imunizacija zdravstvenih radnika bi, takođe, doprinela zaštititi starijih ljudi.

Predsednik britanskog društva za imunologiju dr Arne Akbar smatra da je naučnicima potrebno da utvrde šta polazi po zlu kod imunološkog sistema starijih ljudi.

"Jedino što je očigledno je da, zbog prirode starenja, dolazi do više upala po celom telu, čak i kod zdravijih osoba. Mi moramo shvatiti odakle upale dolaze", rekao je dr Akbar.

"I upala izazvana koronavirusom kod starijih ljudi je, pre svega, povezana sa krhkošću tela i svim negativnim posledicama starenja. Međutim, čini nam se da se u ovom slučaju sve dodatno pogoršava", dodao je dr Akbar.

On smatra da će, uz vakcinu, starijim ljudima biti potreban i dodatni lek, poput deksametazona.

"Vakcina će pomoći mlađima. Međutim, samo vakcinisanje neće pružiti zaštitu starijima ukoliko ne uključimo i antiinflamatorne lekove, kao što je deksametazon", rekao je dr Akbar.

Istraživanje je sprovedeno nakon što je Univerzitet u Oksfordu saopštio da su uspešno završene dve od tri faze kliničkih ispitivanja potencijalne vakcine protiv koronavirusa.

Dr Sara Gilbert sa Univerziteta u Oksfordu - koja predvodi testiranja potencijalne vakcine protiv COVID-19 - saopštila je da nijedna vakcina verovatno neće biti savršena, ali je, takođe, istakla i da vakcina ne mora biti apsolutno efikasna da bi bila delotvorna u lečenju pacijenata obolelih od koronavirusa.

"Čak i sa 50% tačnosti i efikasnosti potencijalne vakcine, mogli bismo učiniti mnogo u zaštiti stanovništva, tako da smo optimistični i verujemo da ćemo imati spreman odgovor. Ako bude potrebno, kombinovaćemo vakcine kako bi smo dobili efikasniju zaštitu", rekla je dr Gilbert.

"Čim dobijemo prvi signal efikasnosti vakcine, znaćemo da li će biti potrebna jedna ili dve doze vakcine, da li će biti dovoljna za stvaranje antitela kod svih starosnih grupa i da li će biti funkcionalna", dodala je dr Gilbert.

Nova studija je otkrila da je Sars-Cov-2, virus povezan sa Covid19, možda pet puta rašireniji nego što se ranije smatralo, a samim tim i pet puta manje smrtonosan.

Istraživanje, koje je sproveo tim naučnika iz Ciriha, pokazuje da se Sars-Cov-2- specifična antitela pojavljuju samo u najtežim slučajevima, odnosno u jednom od pet slučajeva.

Autori studije iz ovoga zaključuju da antitela neobjašnjivo nedostaju u većini blagih slučajeva covid19.

Ali, s obzirom na poznatu netačnost dijagnostičkih testova i dobro dokumentovanu tendenciju prekomerne dijagnoze kliničkim posmatranjem, čini se da bi drugo potencijalno objašnjenje bilo da su antitela izostala zbog činjenice da subjekti nikada nisu bili zaraženi SARS- COV-2, njihovi "blagi" simptomi nalik prehladi, nastali su zbog nekog drugog patogena, poput... običnog gripa.

Međutim, ako su autori zaista tačni u svojoj proceni, to bi moglo da znači da bi stopa infekcije SARS-COV-2 (IFR) trebalo ponovo da se revidira.

Ako 80% zaraženih zaista ne proizvodi antitela, postoji mogućnost da je virus prisutan kod mnogo više ljudi nego što se obično pretpostavlja. To bi zauzvrat potencijalno moglo da smanji IFR.

U ranim fazama, Svetska zdravstvena organizacija (SZO) procenila je da je IFR virusa visoka oko 3,4%. Modeli koji se temelje na tim brojevima pokazali su se, međutim, netačnim.

Mnogi stručnjaci predviđali su da će se procene SZO pokazati netačnim kada se izavrše široko rasprostranjene populacione studije. Oni su, koristeći krvne testove u potrazi za antitelima Sars-Cov-2 rađene u različitim populacijama širom sveta, došli do zaključka da je IFR bliži 0,3% od prvobitne cifre SZO-a od 3,4%.